یادداشت «ایمان مذهبی راهی جهت رشد اقتصاد و بهبود معیشت جامعه» از محمد قدیمی

یادداشت «ایمان مذهبی راهی جهت رشد اقتصاد و بهبود معیشت جامعه» از محمد قدیمی

یادداشت «ایمان مذهبی راهی جهت رشد اقتصاد و بهبود معیشت جامعه» از محمد قدیمی، ورودی ۹۵ دانشکده

بسم الله الرحمن الرحیم

ایمان مذهبی راهی جهت رشد اقتصاد و بهبود معیشت جامعه

محمدقدیمی[1]

چکیده

ایمان یعنی رسوخ و باور قلبی که با آن معیار مومن و منافق سنجیده می شود و این ایمان زمانی مورد ستایش است که در عمل نیز خود را نشان دهد این ایمان که به نام ایمان مذهبی به کار گرفته می شود در اقتصاد و معیشت جامعه تاثیر بسزایی دارد به طوری که یکی از معیارهای پیاده سازی اقتصاد اسلامی است و رسوخ و باورهای ایمانی در زندگی اجتماعی می تواند منجر به افزایش درآمد ملی،اشغال زایی و به طور کلی توسعه اقتصادی شود.

مقدمه

انسان چون به حقیقت هستی نرسیده است همیشه در حال تغییر مسیر است و در راه خویش ثابت قدم نیست به عبارت دیگر به دلیل اینکه انسان به منبع درک حقیقت دست نیافته است هر کاری را دوست دارد انجام می دهد و هر چیزی را امتحان می کند یعنی دارای حس تنوع طلبی است . تنوع طلبی انسان، گمراه و سرگردانی وی در زندگی اجتماعی و فردی به دنبال دارد و موجب می­شود انسان نتواند به نحو شایسته در پیشبرد اهدافش ایفای نقش کند. برای اینکه انسان بتواند در مسیرش ثابت قدم باشد، باید روح ایمان را به وجود خویش تزریق کند. و یک زندگی ایمانی با اهداف مشخص را به فرد القا می­کند که این در سطح کلان می تواند موجب اثرات مثبت اقتصادی شود.

خسران یا زیان

وَالْعَصْرِ﴿۱﴾إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ ﴿۲﴾ إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ ﴿3﴾

قطعا انسان در خسران است جز کسانی که ایمان اوردند و عمل صالح انجام دادند و یکدیگر را به حق و صبر سفارش کردند.

مفهوم خسران و با مفهوم زیان (ضرر) تفاوت دارد. اختلاف این دو را به آب شدن یخ میت وان تشبیه کرد که نه تنها سرمایه مالک ثابت نمی ماند بلکه اگر از صبح تا غروب، آن یخ به فروش نرسد، از دست می رود و صاحب سرمایه خسارت زده می شود.در مورد عمر انسان هم به همین صورت است که عمر وی بسان سرمایه وجودی اوست که اگر به خوبی از آن استفاده نکند،آن را از دست خواهد داد و دیگر قابل جبران نیست .عمر انسان شامل بخش های متفاوتی است برای مثال یک بخش مربوط به خدا ، یک بخش مربوط به مردم ،یک بخش مربوط به مردم و یک بخش مربوط به خلق و یک بخش مربوط به خلقت است.بخش ارتباط با مردم و خلقت مربوط به حوزه اقتصاد می شود.

پس انسان باید بداند چه ارتباطی بین او با انسان ها و سایر خلایق وجود دارد و در مرحله بعد، به چگونگی رفتار خود با آنها یعنی به شناخت سبک زندگی صحیح بپردازد.

خداوند راه حل هایی برای خارج شدن از خسران بیان فرموده است:

1-ایمان 2-عمل صالح 3-کار تشکیلاتی

که دراین یادداشت به موضوع اول یعنی جایگاه ایمان در ارتباط با خلق و خلقت میپردازیم(موارد دیگر در یادداشت های بعدی ان شا الله پرداخته می شود)

تعریف ایمان

ایمان از نظر لغوی از ماده ا م ن که به معنای عقیده داشتن و گرویدن و آرامش یافتن است یعنی انسان با عقیده قلبی به خدا و اولیاالله ازهیچ کس هراسی ندارد و بدون ترس به مسیر خود به سمت خدا حرکت می کند در حالی که بر او توکل کرده است.

(منظور از ایمان،ایمان مذهبی است که مورد ستایش اسلام است که اگر در وجود انسان قرار گیرد، انقلابی بوجود می آورد چه در درون چه در بیرون.)

اثرات ایمان

1. ایمان به معنای شور، طراوت ، لذت بردن و زندگی کردن به ما هو زندگی کردن و خون در رگ ها است.

2.ما میتوانیم

3.حکمت(حکیم شدن)

احساس قدرتمندی کردن برای انجام وظیفه یعنی روحیه ای بسیجی و انقلابی که در راهش ثابت قدم می ماند.در همین زمینه حضرت ایت الله خامنه ای (مد ظله العالی) در دیدار بسیجیان مورخ 1/9/ 1396 فرمودند: «ما می‌توانیم» مفهومی صرفاً اعتقادی نیست بلکه ملت ایران بارها به چشم خود و با همه‌ی وجود، آن را مشاهده و درک کرده است. ، مجاهدت و ثبات قدم از واجب‌ترین و مهم‌ترین لوازم و عوامل پیشرفت خواندند و افزودند: باید درون خودتان، محیط پیرامون و عناصر مرتبط را ثابت‌قدم نگه دارید تا وعده‌ی پیروزی خدا محقق شود.

این نیروی بسیار قوی ای است که خداوند درون انسان قرار داده تا به وسیله آن به سعادت برسد و بتواند نیازهای زمانه اش را پاسخ دهد و موانع سر راهش را از میان بردارد که خداوند تبارک و تعالی می فرماید: (انتم الاعلون ان کنتم مومنین)

در پشت حجاب ایمان،در مرحله عمل، تقوا وجود دارد که یکی از ویژگی ها ی تقوا این است که به انسان بصیرت می دهد که شاهد آن سخن پیامبر(ص) است که می فرمایند: با هوی و هوس مبارزه کنید تا حکمت در دل شما وارد شود.

(انسان حکیم کسی است که اولا دارای حکمت است ثانیا کار بیهوده و عبث انجام نمی دهد یعنی بهترین انتخاب ها را در شرایط دارد که بیشترین بهروری دارد یعنی کمترین اسراف و تبذیر را داراست به عبارت دیگر حکیم کسی است که زمان شناس و وظیفه شناس است.)

این نیروی ارزنده را عده ای درک نمی کنند به خاطر همین راه را گم می کنند و سراغ مسائل دیگری می روند و رفع نیاز های خود را در آن می بینند.

این افراد کسانی هستند که ایمان در دل هایشان وارد نشده و یا در درجانت پایین ایمان قرار دارند که خداوند در این باره می فرمایند:

قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا یَدْخُلِ الْإیمانُ فی‏ قُلُوبِکُمْ وَ إِنْ تُطیعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لا یَلِتْکُمْ مِنْ أَعْمالِکُمْ شَیْئاً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحیمٌ آیه 14سوره حجرات

اثرات ایمان در اقتصاد و معیشت

  1. برکت

حال اگر فرض کنیم ایمان مذهبی در باب رزاقیت خدا به روی قلوب مردمان ما کاملا باز شود دیگر ما مشکل بیکاری و ازدواج نداریم اما این نکته قابل توجه است که ایمان مذهبی باید عمل زا و عمل گرا باشد و ما با میزان عملی که داریم از علم و آگاهی مان از مسائل می توانیم پی ببریم چه میزان ایمان داریم. زیرا:

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَلَکِن کَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُم بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ ( ایه 96 سوره اعراف)

اگر ای مردم اعتقاد راسخ داشته و مراقب رفتار خود باشید،خداوند درهای برکات را از آسمان و زمین بر شما می گشاید.

وقتی از برکت نام برده می شود از خودمان می پرسیم که برکت که برای ما آب و نان نمی شود.این جمله یک جمله ای است که خیلی از خودمان می پرسیم.شاید تا حدودی حق داشته باشیم اما مقصر هم هستیم چون سعی نکریم که آن را بشناسیم و بچشیم و اینقدر درگیر دنیا شده ایم که اصلا به این مسائل توجهی نداریم.این چشیدن طعم برکت نیازمند اعتقاد با تمام وجود به خداوند است.حداقل یک بار هم که شده بیاییم به خداوند اعتماد کنیم و این باور برسیم که خداوند روزی رسان است نه هیچ کس دیگر.اگر به این اعتقاد برسیم و خداوند را رزاق بدانیم دیگر در ازدواج ها سخت گیری نمی کنیم در فرزند آوری سنگ نمی ندازیم همان طور که گفته شد بیش از 70% ازدواج هایی که صورت نمی گیرد به خاطر مسائل مادی است.این بد نیست که فکر دنیا هستیم اما زمانی بد می شود که اولویت در زندگی شود.اینکه هنوز نتوانستیم اقتصاد مطلوبی داشته باشیم به خودمان برمی گردد چون هنوز ایمان مطلوبی نداریم.

  1. اشتغال زایی

و با باور به رزاقیت خداوند مشکل بیکاری جوانان حل می شود چون ایمان حرکت زا است خداوند هم از آن طرف دیگر برکت را می افزاید و باعث کاهش بیکاری می شود که برکت را از طرف خداوند ایجاد شغل معنا کردیم(این ایجاد شغل از طرف خداوند این طور نیست که خود خداوند شغل ایجاد می کند بلکه به واسطه وسیله ای این عمل را انجام می دهد که می تواند تولید کننده با ایمان باشد) و در طرف مقابل چون با جامعه توحیدی روبه رو هستیم ، اصالت بر مصرف و تولید بیشتر است نه مصرف و تولید برای خود بلکه برای دیگران یعنی مردم بیشتر مصرف می کنند به خاطر اینکه هم نیاز های خود را پاسخ دهند و هم نیاز های دیگران را به عبارت دیگر جامعه به سمت ایثار و انفاق و صدقه و خمس و زکات و عدالت اجتماعی و... حرکت می کند.

  1. جلوگیری از اسراف و تبذیر

اسراف یعنی روش انجام دادن کار مذکور اشتباه است و تبذیر یعنی کاری که انجام داده می شود غلط است اگر چه روش کار هم صحیح است: برای مثل برای شستن ماشین به یک سطل آب نیاز است اما اگر فرد با دو سطل آب بشوید، این کار می شود اسراف و اگر فرد با یک سطل آب، ماشین تمیز را بشوید می شود تبذیر. این اسراف و تبذیر در بعد معنوی انسان هم رخ می دهد مثلا درست استفاده نکردن از ظرفیت وجودی انسان و کم کاری کردن در انجام کار. به این علت است که بهروری کارگران ایرانی یک سوم کارگران آمریکایی است. رفع این مشکل با ایمان حل می شود که انسان به جایگاه و ظرفیت خود پی می برد خوش را جز خداوند خرج نکند.

چگونگی رسیدن به ایمان

تفکر و اندیشیدن به اضافه عمل و مجاهدت است که انسان را به ایمان می رساند.انسان اگر به این فکر فرو رود که من برای چه چیزی خلق شده ام و فلسفه خلقت من چه بوده و به کجا می خواهم بروم یا به عبارت دیگر انسان بتواند جایگاه خودش و هدف خودش را در عالم و هستی و انقلاب اسلامی و مقتضیات انقلاب اسلا می درک کند.

که خداوند می فرماید: الَّذینَ یَذْکُرُونَ اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلی‏ جُنُوبِهِمْ وَ یَتَفَکَّرُونَ فی‏ خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ آیه191 سوره آل عمران

(کسانی که خدا را در حال قیام و نشسته و خفته ،یاد می کنند و در ایجادآسمان ها و زمین تفکر می نمایند و می گویند:ای پروردگارما، این دستگاه عظیم خلقت را بیهوده نیافریدی ، پاک و منزهی تو ،ما را از عذاب آتش نگاهدار).

این کار باعث می شود که انسان فلسفه خلقت خود را بداند و با قدم ثابت به مستقیم خود ادامه دهد که در غیر این صورت است که فرد دچار ایمان متعصبانه ای می شود (که مقام معظم رهبری در کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی از آن یاد می کنند) و هم چنین جایگاه خود را در نظام اقتصاد اسلامی و جایگاه ایمان در اقتصاد و اهمیت آن ، که نیجه اش درک ضرورت ایمان است و عمل کردن در زندگی خویش.

این شعر معروف مولانا هم نشان دهنده این موضوع است

روزها فکر من این است و همه شب سخنم

که چرا غافل از احوال دل خویشتنم

از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود

به کجا می روم؟ آخر ننمایی وطنم

مانده ام سخت عجب کز چه سبب ساخت مرا

یا چه بود است مراد وی از این ساختنم

مرغ باغ ملکوتم نیم از عالم خاک

دو سه روزی قفسی ساخته اند از بدنم

می وصلم بچشان تا در زندان ابد

از سر عربده مستانه به هم درشکنم

من به خود نامدم این جا که به خود باز روم

آن که آورد مرا باز برد در وطنم

نتیجه:

با وارد کردن ایمان مذهبی به زندگی مردم و معیشت آنها،یعنی ساختن بخشی از اقتصاد اسلامی در حقیقت عالم و تحقق آن در سبک زندگی مردم که می توان دوباره عطر و بوی دوران دفاع مقدس را استشمام کرد و بر دشمنان خبیث و مستکبر بیرونی و درونی غلبه پیدا کرد و به هدف جامعه جهانی منتظر با تحقق زمینه سازی برای حکومت مهدوی( عجل الله تعالی شریف) رسید اما برای سیدن به این مرحله یعنی داشتن جامعه توحیدی باید سختی های زیادی کشید از قبیل قبول شدن در امتحانات الهی و گذر کردن از سنت های خداوند و این نکته قابل توجه است که همانطور که ذکر شد ،ایمان همراه عمل صالح و کار تشکیلاتی انسان را از خسران نجات می دهد و هم چنین جایگاه امام در بیرون امدن از خسران یک جایگاه ویژه ای است. که در یادداشت های بعد به این موارد بیشتر می پردازیم.

منابع:

1-سایت مقام معظم رهبری wwww.khamenei.ir

2- سایت: barayekhoda68.blogfa.com

3- سایت: http://tadabbor.org

4- سایت: labbaik.ir

5-کتب شهید مطهری

6-تفسیر المیزان علامه طباطبایی

7-سلسله سخنرانی های آقای پناهیان در محرم96

8-کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی مقام معظم رهبری

 


[1] . دانشجوی معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) ورودی95

Mohammadghadimi7854gmail.com

کلید واژه ها:
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •