یادداشت «بررسی ظرفیت‌های داخلی اقتصاد ایران در حوزه نرم جهت مقابله با جنگ اقتصادی» از علیرضا تاجه‌بند

یادداشت «بررسی ظرفیت‌های داخلی اقتصاد ایران در حوزه نرم جهت مقابله با جنگ اقتصادی» از علیرضا تاجه‌بند

یادداشت «بررسی ظرفیت‌های داخلی اقتصاد ایران در حوزه نرم جهت مقابله با جنگ اقتصادی» از علیرضا تاجه‌بند دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد

بررسی ظرفیت‌های داخلی اقتصاد ایران در حوزه نرم جهت مقابله با جنگ اقتصادی

علیرضا تاجه‌بند[1]

 

چکیده

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دولت‌های متخاصم با به‌کارگیری ابزارها و روش‌های متعددی به مقابله با کشور ایران پرداختند. فشارهای دشمنان در این میدان نبرد در گستره این چند دهه، حوزه‌های متعدد نظامی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی را در بر گرفته است. این فشارها در سال‌های اخیر وارد میدان اقتصادی شده‌اند و تا سرحد شکل‌گیری یک جنگ اقتصادی تمام‌عیار تشدید شده‌اند.

برای مقابله با اقدامات گسترده دشمن نیز می‌بایست ضمن آگاهی از ظرفیت و توان داخلی کشور در حوزه اقتصاد؛ با یک برنامه‌ریزی جامع و دقیق در این عرصه حرکت نمود. لذا در این یادداشت با عنایت به این موضوع، ظرفیت‌های داخلی اقتصاد کشور به‌صورت جامع موردمطالعه قرارگرفته است. ازآنجاکه ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های داخلی موجود در اقتصاد ما به دودسته نرم و سخت تقسیم می‌شوند، لذا در قالب دو یادداشت، مروری بر ابعاد مختلف این دو موضوع خواهیم داشت. در همین راستا در این نوشتار به بحث پیرامون بخش اول پرداخته خواهد شد.

 

 

مقدمه

نزاع و درگیری دشمنان با نظام اسلامی، سابقه بسیار طولانی دارد. ابعاد این نزاع و دشمنی نیز روزبروز گسترده‌تر و ابزارهای آن پیچیده‌تر شده است. این درگیری در طول تاریخ و به‌ویژه این چند دهه و از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی ایران از حوزه نظامی آغاز گشته و به حوزه‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی راه پیداکرده است. یکی از عرصه‌هایی که از ابتدای پیروزی انقلاب تاکنون موردتهاجم دشمن بوده و در حال حاضر نیز اصلی‌ترین و مهم‌ترین میدانی است که دشمن برای ضربه زدن به نظام مقدس جمهوری اسلامی برگزیده، عرصه اقتصادی است که مقام معظم رهبری از آن به «جنگ تمام‌عیار اقتصادی» تعبیر کرده‌اند.

در این جنگ گسترده اقتصادی برای مقابله با اقدامات دشمن می‌بایست برنامه‌ریزی جامعی کرد و بر اساس آن عمل نمود. آن برنامه نیز می‌بایست بر پایه اطلاعات دقیق و کاملی طرح‌ریزی‌شده باشد؛ زیرا هرگونه حرکت و واکنشی علیه اقدامات دشمن در جنگ اقتصادی چه از نوع پدافندی و چه آفندی، با توجه به پیچیدگی و گستردگی ابعاد این جنگ، نیازمند دیده‌بانی و رصد جامع و دقیق اطلاعات و ظرفیت‌های داخلی اقتصاد کشور می‌باشد. این عمل باعث می‌شود تا اقدامات تقابلی ما در این نبرد اثر بیشتری داشته باشد و تا حد ممکن از بروز خطا و اشتباه جلوگیری به عمل آید. در همین راستا در این نوشتار به بحث پیرامون واقعیات و ظرفیت‌های داخلی اقتصاد کشور در حوزه نرم خواهیم پرداخت.[2]

پیرامون واقعیات و ظرفیت‌های داخلی اقتصاد کشور در حوزه نرم[3]

ظرفیت‌های نرم، ظرفیت‌هایی هستند که غایتشان این است که با ایجاد یک فضا، محیط تنفس، محیط رشد، مقدمات مناسبی را برای استفاده هرچه بهتر و بیشتر از ظرفیت‌های سخت و فیزیکی فراهم کنند. این ظرفیت‌های نرم، مواردی هستند که آن را می‌توان به اکسیژن و خاک تشبیه کرد که می‌توانند ظرفیت‌های سخت کشور را به‌خوبی رشد دهند و آن‌ها را بارور کنند. در رابطه با این ظرفیت‌ها در بحث جنگ اقتصادی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

قدرت گفتمانی انقلاب اسلامی

مهم‌ترین و اساسی‌ترین ظرفیت جمهوری اسلامی و ملت ایران، قدرت و توان راهبردی گفتمان انقلاب اسلامی است. گفتمان انقلاب اسلامی، ظرفیتی است که هیچ گفتمانی در دنیا، توان رقابت با آن را چه در عرصه سیاسی، فرهنگی و چه در عرصه اقتصادی ندارد. علت آن‌هم این است که این گفتمان برگرفته از گفتمان غنی مکتب اسلام است. این گفتمان چنان قدرتی به مجموعه ارکان انقلاب اسلامی می‌دهد که می‌توانند با دست خالی و حتی با کمترین امکانات و بدون استفاده از این ظرفیت‌ها فیزیکی موجود در کشور، بهترین دفاع اقتصادی و ضد حمله اقتصادی را در این جنگ انجام دهند.

یکی از اصلی‌ترین بخش‌های این ظرفیت عظیم ایدئولوژیک که می‌تواند مهم‌ترین عامل قدرت ساز برای جمهوری اسلامی و ملت ما در این جنگ باشد، گزاره‌های فرهنگی موجود در این ادبیات است که ازجمله آنان می‌توان به گزاره‌هایی مثل ذلت ناپذیری، استکبارستیزی، عدم پذیرش زورگویی، ظلم‌ستیزی، ادای تکلیف نسبت به انقلاب و شهادت در راه احیاء اسلام و ... اشاره کرد. البته این گفتمان، پیام‌ها و گزاره‌های اقتصادی جدی نیز دارد، به‌عنوان‌مثال، استقلال اقتصادی، خدمت به مستضعفین، مقاومت در برابر فشارهای اقتصادی نمونه‌هایی از آن می‌باشند. اگر تمامی این موارد را در کنار هم بگذاریم، برتری و تفوق قدرت گفتمان انقلاب اسلامی ایران را به‌وضوح می‌توانیم مشاهده نماییم.

ظرفیت جهانی انقلاب اسلامی

دومین ظرفیت عظیم ملت ایران برای مقابله با این جنگ تمام‌عیار، ظرفیت جهانی انقلاب اسلامی است. انقلاب اسلامی ایران می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت مستضعفین جهان و به‌ویژه کشورهایی که محور مقاومت در جهان هستند، مجموعه و اتحاد مستحکمی را تشکیل دهد و در مقابل مجموعه مستکبرین عالم ایستادگی نمایند. درنتیجه، می‌توان بسیاری از مخاطرات اقتصادی، تحریم‌های اقتصادی و سایر خصومت‌های بین‌المللی در عرصه اقتصاد را با نگاه صحیح به این ظرفیت فوق‌العاده مهم و استراتژیک پوشش داد.

چیزی که مایه تأسف است اینکه مسئولین کشور به این مهم توجه جدی ندارد و در این زمینه دچار خطا و غفلت هستند و در رابطه با حل مشکلات کشور چشم به دست مستکبرین عالم دوخته‌اند و فکر می‌کنند که این مستکبرین جهان که خودشان عامل مشکلات اقتصادی کشور هستند، می‌پذیرند و حاضر هستند که مشکلات اقتصادی ما را رفع کنند.

ولایت‌فقیه

ظرفیت بعدی، جایگاه اساسی ولایت‌فقیه در چارچوب تصمیم‌گیری کشور و مدیریت کلان و راهبردی مسائل کشور توسط ولی‌فقیه است. ولایت‌فقیه در کنار ظرفیت گفتمانی انقلاب اسلامی، مهم‌ترین قدرت و بعد قدرت ساز برای کشور در عرصه جنگ تمام‌عیار اقتصادی و سایر جنگ‌های سیاسی، امنیتی، نظامی و فرهنگی است. شخص ولی‌فقیه هم به لحاظ معنوی و هم ازنظر مادی دارای جایگاه بسیار حساس و راهبردی در کشور است. ولی‌فقیه از طرفی به دلیل برخورداری از چنین جایگاهی و از طرفی به دلیل نگاه ژرف و جزئی به مسائل خرد و کلان کشور در تمام حوزه‌ها، می‌توانند سایر ظرفیت‌های نرم و سخت کشور را به سمت اهداف اصلی انقلاب اسلامی هدایت کنند.

ازآنجاکه دشمنان همواره بر اهمیت و حساسیت این امر واقف بوده‌اند، در طول سالیان متمادی، برنامه‌های مختلف با هزینه‌های هنگفتی را به جهت تضعیف و تخریب این مهم صرف نموده‌اند تا بلکه بتوانند از اهمیت و اقتدار این جایگاه بکاهند؛ اما با عنایت خداوند و هوشیاری مردم بصیر کشور ایران، این برنامه‌ها نه‌تنها اهداف دشمنان را تأمین نکرده است بلکه روزبه‌روز بر اقتدار و اهمیت جایگاه و شخص ولی‌فقیه افزوده است. لذا مجموعه ارکان و افراد کشور، باید با درک عمیق اهمیت این جایگاه فوق‌العاده مهم، سعی خود را بر این امر متمرکز کنند که محور ولایت‌فقیه را هرچه بیشتر و تمام‌تر تقویت و با عوامل تضعیف‌کننده آن به‌شدت برخورد و با آن‌ها به‌صورت کامل مبارزه کنند.

مردم

محور و ظرفیت چهارم کشور ظرفیت عظیم و توانمند مردم می‌باشد که رهبر معظم انقلاب از آن با عنوان ظرفیت «نیروی انسانی» یاد می‌نمایند. نقش مردم در انقلاب اسلامی ایران، نقش اساسی، بی‌بدیل و تعیین‌کننده می‌باشد و ویژگی‌هایی نظیر جوان بودن، متخصص و تحصیل‌کرده بودن و متعهد و انقلابی بودن بخش عظیمی از این جریان بر اهمیت این ظرفیت افزوده است. مردم در منظومه فکری رهبر کبیر انقلاب، حضرت امام خمینی (ره) و جانشین ایشان حضرت امام خامنه‌ای (مدظله) بسیار پررنگ می‌باشد. به‌عنوان نمونه رهبر معظم انقلاب در این رابطه در ضمن بیاناتی این‌طور فرموده‌اند: «نیروی انسانی در کشور ما، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین ظرفیت‌های کشور ما است این یک فرصت بزرگ است. عرض کردیم، جمعیت جوان کشور از پانزده سال تا سی سال یک حجم عظیم از ملّت ما را تشکیل می‌دهند این خودش یک ظرفیت است. تعداد ده میلیون دانش‌آموخته دانشگاه‌ها را داریم ده میلیون از جوان‌های ما در طول این سال‌ها از دانشگاه‌ها فارغ‌التحصیل شدند. همین حالا بیش از چهار میلیون دانشجو داریم که این‌ها در طول چند سال آینده فارغ‌التحصیل می‌شوند جوانان عزیز بدانند، این چهار میلیونی که میگویم، ۲۵ برابر تعداد دانشجو در پایان رژیم طاغوت است جمعیت کشور نسبت به آن موقع شده دو برابر، امّا تعداد دانشجو نسبت به آن موقع شده ۲۵ برابر امروز ما این تعداد دانشجو و فارغ‌التحصیل داریم. علاوه بر این‌ها، میلیون‌ها نیروی مجرّب و ماهر داریم.»[4]

همان‌طور که می‌دانیم در جنگ تمام‌عیار نظامی، همین ظرفیت عظیم نیروی مردم بود که کشور را از آسیب و خطر نجات داد و در زمان جنگ، این تجلی مردم بود که به سپاه و بسیج منجر شد. رهبر معظم انقلاب مدظله، در این رابطه نیز بیان داشته‌اند که: «ببینید، همین‌هایی که در دوران جنگ به داد نیروهای مسلّح ما رسیدند. در دوران دفاع مقدس، یکی از مشکلات ما، ازکارافتادن دستگاه‌های ما، بمباران شدن مراکز گوناگون ما، تهیدست ماندن نیروهای ما از وسایل لازم مثل وسایل حمل‌ونقل و این چیزها بود. یک عدّه افراد صنعتگر، ماهر، مجرّب، راه افتادند از تهران و شهرستان‌ها که بنده در اوایل جنگ خودم شاهد بودم، این‌ها را می‌دیدم اخیراً هم بحمدالله توفیق پیدا کردیم، یک جماعتی از این‌ها آمدند آن روز جوان بودند، حالا سنّی از آن‌ها گذشته، امّا همان انگیزه و همان شور در آن‌ها هست رفتند داخل میدان‌های جنگ، در صفوف مقدّم، بعضی‌هایشان هم شهید شدند تعمیرات کردند، ساخت‌وساز کردند، ساخت‌وسازهای صنعتی این پل‌های عجیب‌وغریبی که در جنگ به درد نیروهای مسلّح ما خورد، امکانات فراوان، خودرو، جاده، امثال این‌ها، به‌وسیله همین نیروهای مجرّب و ماهر به وجود آمد امروز هم هستند، امروز هم در کشور ما الی‌ماشاءالله تحصیل‌کرده نیستند، امّا تجربه و مهارتی دارند که گاهی از تحصیل‌کرده‌ها هم بسیار بیشتر و بهتر و مفیدتر است این هم یکی از امکانات نیروهای ما است هم در کشاورزی این را داریم، هم در صنعت داریم».[5]

درنهایت با توجه شواهد حقیقی تاریخ می‌توان این ادعا را اثبات کرد که این ظرفیت عظیم، آزمون خود را در تمام مراحل انقلاب از بدو پیروزی آن تا به امروز به‌خوبی و با سربلندی به انجام رسانده‌اند. لذا در شرایط امروز که کشور تحت‌فشار سنگین‌ترین حملات دشمن در حوزه اقتصاد هست، علاج اقتصاد و یکی از شاه‌کلیدهای نجات کشور، پناه بردن به مردم در جنگ تمام‌عیار اقتصادی است. درنتیجه مسئولین باید با درک اهمیت این مقوله، نگاه و نگرش خود را به این ظرفیت عظیم تغییر دهند و مردم را فقط به چشم یک مصرف‌کننده و یا خدمتگزار خرد در بخش‌های اقتصادی در نظر نگیرند بلکه باید تقدیر امورات خرد و کلان کشور را به مردم واگذار کرد و در یک‌کلام کل کار را به مردم سپرد. رهبر معظم انقلاب در تأیید این مطلب این‌طور می‌فرمایند که: «کار دست مردم، صحنه دست مردم، ابتکار عمل دست مردم این هنر امام بود این هنر امام بزرگوار بود صحنه را داد دست صاحبان کار چون کشور صاحب دارد. در دوران طاغوت می‌گفتند کشور صاحب دارد صاحب کشور کیست؟ شاه درحالی‌که او یک انگل و سربار و زیادی در کشور بود، نه صاحب کشور صاحب کشور مردمند بله، کشور صاحب دارد صاحب کشور کیست؟ مردم. کار وقتی دست خود مردم سپرده شد - که صاحبان کشورند، صاحبان آینده‌اند - آن‌وقت کارها به سامان خواهد رسید. تدبیر مسئولان در هر برهه‌ای از زمان در دوران جمهوری اسلامی، باید این باشد کارها با تدبیر، با برنامه‌ریزی، با ملاحظه همه ظرایف و دقایق در اختیار مردم گذاشته بشود آن‌وقت کارها پیش خواهد رفت. ما هم از اوّل انقلاب تا امروز هر وقتی هر کاری را محوّل به مردم کردیم، آن کار پیش رفته است هر کاری را انحصاری در اختیار مسئولان و رؤسا و مانند این‌ها قرار دادیم، کار متوقف مانده است. نمی‌گوییم حالا همیشه هم متوقف مانده امّا غالباً یا متوقف یا کُند [شده] اگر متوقف نمانده است، کُند پیش رفته است. امّا کار دست مردم که افتاد، مردم کار را خوب پیش می‌برند. ... مردم این‌جورند هرجا صحنه به مردم سپرده شد، انگیزه‌های مردمی، نیروهای متنوّع و متکثر مردمی، کارها را پیش خواهد برد.»[6]

تجربه تاریخی ملت ایران

بحث بعدی که به‌عنوان ظرفیت نرم و ابزار نرم استفاده می‌شود، هویت و تجربه تاریخی ملت ایران در عرصه مقابله با جنگ‌های تحمیلی از جانب مستکبرین به‌ویژه در بحث‌های اقتصادی است. مردم کشور ایران در عرصه جنگ‌های نظامی این تجربه تاریخی را در اذهان خود دارند، اما از یاد برده‌اند که همین مردم در عرصه جنگ اقتصادی نیز، تقابل‌های جدی با غرب داشته‌اند و متأسفانه، حافظه تاریخی ملت در این رابطه، دچار ضعف و نسیان شده است. به‌عنوان‌مثال، قیام تاریخی آیت‌الله میرزای شیرازی که به نام جنبش «نهضت تحریم تنباکو» مشهور است. این یک تجربه عظیم اقتصادی است، تنباکو و خریدوفروش آن بهانه‌ای بود که مرحوم شیرازی در مرجعیت شیعی، علیه استعمار و علیه سلطه فراگیر اقتصادی بیگانگان انجام دادند؛ یعنی به این بهانه، علیه این استعمار اقتصادی قیام شد که بهانه آن البته تنباکو بود؛ و در این راستا، نهضت تحریم کالاهای خارجی در عصر مشروطه را می‌توان به‌عنوان‌مثال دیگری از این واقعیت فراموش‌شده تاریخی در نظر گرفت. مهم‌ترین تجربه معاصر کشور در این قضیه و بعد از انقلاب، تجربه جهاد سازندگی است که در رابطه با این نهاد بابرکت حرف‌های ناگفته بسیاری وجود دارد.

یادآوری و پرداختن به تجربیات موفق تاریخی یک ملت و بیان آن‌ها به‌عنوان ظرفیت نرم کشور در راه مقابله با دشمن در جنگ اقتصادی، از دو جهت بسیار ارزشمند است که یکی از آن‌ها بیداری روحیه عمیق خودباوری و ایجاد انگیزه در آحاد مردم و مسئولین و دیگری استفاده از دستاوردها و تجربیات تاریخی مذکور جهت حرکتی موفق در دیگر عرصه‌های پیشرو می‌باشد. لذا باوجود چنین تجربه غنی و موفق تاریخی، می‌توان ادعا کرد که در جنگ اقتصادی نیز، پیروز خواهیم بود؛ اما اگر زمانی، این اقدامات فعالانه در جهت مقابله با دشمن از حافظه ملتی پاک شود، روحیه «خودباوری» از یادها خواهد رفت و وقتی این صفت، از جامعه و از میان ملتی برود اراده‌ها سست و ضعف و ناتوانی، دوباره بر اذهان تک‌تک افراد آ ن جامعه حاکم می‌شود و قدرت تحرک در تمام عرصه‌ها بخصوص عرصه این جنگ تمام‌عیار از مردم گرفته خواهد شد.

در پایان لازم است به این نکته اشاره شود که نمی‌توان در بخش‌های فوق این ادعا را داشت که تمام ظرفیت‌های کشور در حوزه نرم به‌طور کامل احصاء گردیده است؛ زیرا ظرفیت‌های کشور همان نعمت‌هایی است که خداوند در اختیار ما قرار داده است، احصاء و جمع نمی‌شوند. برداشت فوق، برداشتی است که بر اساس آیه قران به دست می‌آید. خداوند در آیه 34 سوره مبارکه ابراهیم می‌فرمایند: «وَإِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللّهِ لاَ تُحْصُوهَا» بدین معنی که امکان ندارد که شما بتوانید نعمت‌های خداوند را به شماره دربیاورید و احصاء و جمع‌آوری کنید بلکه فقط می‌توانید به بعضی از آن‌ها اشاره کنید.

پیرامون زیرساخت‌های داخلی اقتصاد کشور در حوزه نرم

هر مجموعه‌ای برای دستیابی به اهداف و آرمان‌های خود و در گام بعدی، حفظ و ثبات آن‌ها در طول مسیر پیشرفت و تعالی خود طبیعتاً نیاز به یک سری دستورالعمل‌ها و نقشه راه دارند تا بتوانند مسیر خود را به سمت آن اهداف به‌درستی بپیمایند و از انحراف در آن مصون بمانند.

نظام جمهوری اسلامی ایران ازآنجاکه بر مبنای مردم‌سالاری دینی بنانهاده شده است، هر تصمیمی در آن با مشارکت و دخالت مردم بوده و عقل جمعی نیز شالوده تصمیم گیرها در این نظام می‌باشد. ازاین‌جهت برای پیشبرد اهداف این نظام در هر حوزه‌ای که هدف آن سربلندی ملت ایران اسلامی است، نیاز به تهیه برنامه‌ای جامع و کامل است تا هر مسئولی با پذیرش مسئولیت خود با استناد به این برنامه‌ها بتواند اهداف موردنظر نظام را به طرز صحیح و اصولی پیش ببرد و محقق نماید.

در این بخش نیز منظور از زیرساخت‌های نرم اقتصاد ایران، همان قواعد و رویه‌های رسمی اساسی شامل ساختار، سیاست‌ها و برنامه‌های کلی، برای پیشبرد اهداف کلان کشور است که در تعبیر دقیق‌تر و بهتر می‌توان از آن‌ها با عنوان «قوانین و اسناد بالادستی» کشور یاد نمود.

رهبر معظم انقلاب در رابطه با این سیاست‌های کلی و اسناد بالادستی در ضمن سخنانی با اعضای هیئت دولت یازدهم این‌چنین فرموده‌اند: «شاخص بعدی [در رابطه با شاخص‌های دولت مطلوب اسلامی]، مسئله قانون‌گرایی است. خب قانون‌گرایی خیلی مهم است. قانون ریل است از این ریل اگر چنانچه خارج شدیم، حتماً آسیب و صدمه است. گاهی قانون ناقص است، گاهی قانون معیوب است امّا همان قانون معیوب هم اگر چنانچه عمل نشود - که منتهی به بلبشو و هر که هر که خواهد شد - ضرر آن عمل نشدن، بیشتر از ضرر عمل کردن به قانون است. این را باید نهادینه کرد در مجموعه دستگاه‌ها این باید نهادینه بشود؛ و جزو رعایت قانون، رعایت اسناد بالادستی است که امروز خوشبختانه در کشور وجود دارد مثل سیاست‌های کلی، سند چشم‌انداز، مصوبات شوراهای عالی از قبیل شورای عالی انقلاب فرهنگی، از قبیل شورای عالی مجازی ... این مصوبات را بایستی معتبر بدانند و بر طبق این مصوبات باید عمل بشود. این قانون‌گرایی و قانون‌مداری اگر چنانچه جا افتاد، مسلماً خیلی از آسیب‌ها از بین خواهد رفت.»[7]

در حال حاضر در کشورمان قوانین و اسناد بالادستی زیادی وجود دارد به‌طوری‌که در هر حوزه می‌توان به قوانین و اسناد بالادستی آن حوزه استناد کرد اما برخی از آن‌ها به دلیل جامعیت فراوان از اهمیت بالاتری برخوردار هستند. برخی از این قوانین و اسناد، مشترک در میان تمام حوزه‌ها و برخی از آن‌ها مختص به یک یا چند حوزه خاص می‌باشد. در جدول زیر عناوین این قوانین، اسناد و سیاست‌ها که در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ابلاغ ‌شده است و بیانگر غنای لازم در سیاست‌ها و برنامه‌های کلی نظام جمهوری اسلامی است، آورده شده است.

 

شماره

سیاست کلی

1

برنامه‌ها

برنامه اول توسعه

2

برنامه دوم‌ توسعه

3

برنامه سوم توسعه

4

برنامه چهارم توسعه

5

برنامه پنجم توسعه

6

برنامه ششم توسعه

7

قوانین

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

8

قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی

9

قانون کار جمهوری اسلامی ایران

10

قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران

11

قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی

12

قانون تأمین اجتماعی

13

قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور

14

قانون جامع حمایت از معلولین

15

قانون تأمین زنان و کودکان بی‌سرپرست

16

قانون تشکیل سازمان بهزیستی

17

سیاست‌ها

سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی*

18

سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی*

19

سیاست‌های‌ کلی‌ برنامه‌ سوم‌ توسعه*

20

سیاست‌های کلی برنامه چهارم توسعه*

21

سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه*

22

سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه*

23

سیاست‌های کلی نظام در بخش کشاورزی*

24

سیاست‌های کلی نظام در بخش صنعت*

25

سیاست‌های کلی نظام در بخش مالی

26

سیاست‌های‌ کلی نظام در بخش ‌انرژی*

27

سیاست‌های کلی نظام در بخش نفت و گاز

28

سیاست‌های‌ کلی نظام‌ در بخش‌ منابع‌ طبیعی*

29

سیاست‌های‌ کلی‌ نظام‌ در بخش‌ معدن*

30

سیاست‌های‌ کلی‌ نظام‌ در بخش ‌منابع‌ آب*

31

سیاست‌های‌ کلی نظام در بخش‌ حمل‌ونقل*

32

سیاست‌های کلی نظام در بخش امنیت ملی در پنج حوزه
(داخلی، خارجی، دفاعی، فرهنگی و اقتصادی)

33

سیاست‌های‌ کلی نظام در بخش‌ امنیت‌ قضایی*

34

سیاست‌های‌ کلی نظام در بخش ‌امنیت‌ اقتصادی*

35

سیاست‌های کلی نظام در بخش ارتباطات مخابراتی و پستی

36

سیاست‌های کلی نظام در بخش تشویق سرمایه‌گذاری*

37

سیاست‌های کلی نظام در بخش رشد و توسعه فناوری

38

سیاست‌های کلی نظام در بخش مدیریت و نظام اداری*

39

سیاست‌های کلی نظام در بخش اداری*

40

سیاست‌های کلی نظام در بخش اشتغال*

41

سیاست‌های‌ کلی نظام در بخش‌ مشارکت‌ اجتماعی

42

سیاست‌های کلی نظام در بخش شهرسازی*

43

سیاست‌های کلی نظام در بخش مسکن*

44

سیاست‌های کلی نظام در بخش امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات*

45

سیاست‌های کلی نظام در بخش شبکه‌های اطلاع‌رسانی رایانه‌ای*

46

سیاست‌های کلی نظام در بخش پدافند غیرعامل کشور*

47

سیاست‌های کلی سلامت*

48

سیاست‌های کلی جمعیت*

49

سیاست‌های کلی علم و فناوری*

50

سیاست‌های کلی محیط‌زیست*

51

سیاست‌های کلی آمایش سرزمین*

52

سیاست‌های کلی تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی*

53

سیاست‌های کلی نظام برای اصلاح الگوی مصرف*

54

سیاست‌های کلی بند «ج» اصل چهل‌وچهار قانون اساسی*

55

سیاست‌های کلی نظام در دوره چشم‌انداز

56

سیاست‌های کلی ایجاد تحول در نظام آموزش‌وپرورش کشور*

57

سیاست‌های کلی نظام برای رشد و توسعه علمی و تحقیقاتی کشور
در بخش آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی

58

سیاست‌های کلی نظام در خصوص خودکفایی دفاعی و امنیتی*

59

سیاست‌های کلی نظام برای پیشگیری و کاهش خطرات ناشی از
سوانح طبیعی و حوادث غیرمترقبه
*

60

سیاست‌های کلی قضایی پنج ساله*

61

سیاست‌های کلی نظام برای حفظ شأن و استقلال قضات

62

سیاست‌های کلی نظام برای مبارزه با مواد مخدر*

63

سیاست‌های کلی نظام در خصوص وحدت و همبستگی ملی

64

سیاست‌های کلی نظام برای ترویج و تحکیم فرهنگ ایثار و جهاد و ساماندهی امور ایثارگران*

65

سیاست‌های‌ کلی‌ نظام‌ در بخش‌ اقوام‌ و مذاهب

66

اسناد

سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 *

67

سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش

68

سند توسعه بخش سلامت

69

سند ملی توسعه بخش بهداشت و درمان

70

سند توسعه، پژوهش و فناوری وزارت نفت

71

سند چشم‌انداز وزارت نیرو

72

نقشه‌ها

نقشه راه طراحی و تدوین الگوی ایرانی اسلامی

73

سند نقشه جامع علمی کشور

74

نقشه جامع علمی سلامت

موارد دارای علامت * همراه با ابلاغیه رهبر معظم انقلاب می‌باشند.

 

 

منابع و مآخذ

- بیانات رهبر معظم انقلاب

- جمعی از نویسندگان، قدرت گفتمان انقلاب اسلامی، نشریه صالحین، سال سوم، شماره 9، ص 43-44.

- تاجه‌بند، علیرضا، 1395، جنگ اقتصادی؛ تبیین دینی – تمدنی دشمن‌شناسی اقتصادی، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات بسیج دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، چاپ اول.

 


[1]. دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام. Alireza.tajehband@gmail.com

 

[2] ر.ک. کتاب «جنگ اقتصادی؛ تبیین دینی – تمدنی دشمن‌شناسی اقتصادی»، انتشارات مرکز تحقیقات بسیج دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

[3] جمعی از نویسندگان، قدرت گفتمان انقلاب اسلامی، نشریه صالحین، سال سوم، شماره 9، ص 43-44. (با تلخیص و اضافات)

[4] بیانات در حرم مطهر رضوی، 01/01/1393

[5] همان.

[6] بیانات در دیدار مردم آذربایجان شرقی، 29/11/1393

[7] بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت، 6/6/1392

کلید واژه ها:
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •